Küresel petrol şokunun faturasını ABD ödedi: Kişi başı maliyet 471 dolara çıktı

Ne oldu?

Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) tarafından yayımlanan analiz, İran'daki savaşın ve Hürmüz Boğazı üzerinden gelişen petrol şokunun küresel ekonomi üzerindeki ağır etkilerini gözler önüne serdi. Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başlamasıyla tetiklenen süreç, dünya genelinde benzin ve dizel fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu. Bu durum, küresel ölçekte tüketicilerin cebinden fazladan 468 milyar dolar çıkmasına yol açtı.

Krizin etkileri incelendiğinde, ABD'nin yakıt maliyetlerindeki artıştan en çok etkilenen ülke olduğu görüldü. Analize göre ABD, kriz nedeniyle yakıt faturasına 160 milyar dolar ek maliyet yüklenerek küresel toplam maliyetin yaklaşık üçte birini tek başına karşıladı. ABD'yi 54 milyar dolarlık ek maliyetle Çin, 17 milyar dolarlık maliyetle ise Kanada takip etti.

Maliyetlerin bireysel düzeye yansıması ise ABD'de oldukça çarpıcı bir tablo sunuyor. ABD'de kişi başına düşen ek akaryakıt maliyeti 471 dolar olarak hesaplanırken, bu rakam küresel ortalama olan 60 doların yaklaşık 8 katı seviyesinde gerçekleşti. Kişi başına en yüksek ek maliyetin görüldüğü diğer ülkeler arasında Kanada 422 dolar ve Avustralya 386 dolar ile yer aldı.

Analiz, ABD'nin bu denli ağır etkilenmesinin temel nedenini yüksek yakıt tüketimi ve petrole olan bağımlılığın azaltılamamasına bağlıyor. ABD'de benzinli araç kullanan tipik bir sürücü, Mart ayından bu yana ortalama 440 dolar ek harcama yaparken, elektrikli araç kullanıcılarının şarj maliyeti artışı 17 dolarla sınırlı kaldı. Ancak ABD'de elektrikli araçların satış payı 2026'nın ilk 8 ayında yüzde 7,3'e gerileyerek Çin (%57) ve Avrupa Birliği (%32) gibi pazarların gerisinde kaldı. Öte yandan, tüketimini azaltmayı başaran Çin ve Almanya gibi ülkelerin, maliyet artışlarını sınırlayabildiği vurgulandı.