Cezayir ve Fas Rekabeti Sahel Bölgesine Sıçradı: Yeni Güç Mücadelesi Başlıyor

Ne oldu?

Kuzey Afrika'nın iki önemli gücü Cezayir ve Fas arasındaki on yıllardır süregelen rekabet, yeni bir cephe kazanarak güneye, Sahel bölgesine doğru genişliyor. Batı Sahra meselesi ve Mağrip bölgesindeki liderlik yarışı nedeniyle 1994'ten bu yana sınırları kapalı olan ve 2021'de diplomatik ilişkileri tamamen kesen iki ülke, artık stratejik bir savaş alanı olarak gördükleri Sahel coğrafyasında karşı karşıya geliyor. Bölgedeki jeopolitik değişimler, her iki devletin de diplomatik, güvenlik, altyapı ve enerji alanlarında pozisyonlarını sağlamlaştırma çabalarını hızlandırıyor.

Cezayir için Sahel bölgesi, öncelikle bir ulusal güvenlik meselesi olarak karşımıza çıkıyor. Mali ve Nijer ile uzun sınırlara sahip olması, bu ülkelerdeki siyasi istikrarsızlığı ve silahlı grupların faaliyetlerini doğrudan Cezayir'in iç güvenliğiyle bağlantılı kılıyor. Bu durum, Cezayir'in uzun süredir uyguladığı 'dışarıya müdahale etmeme' doktrinini değiştirmesine neden oldu. Nitekim Nijer'deki darbe girişimi sonrası 30 Ağustos'ta bölgeye dört adet Su-30 savaş uçağı gönderilmesi ve Ekim ayında Cezayir parlamentosunun 1973'ten bu yana ilk kez Nijer'e asker konuşlandırma onayını vermesi, bu yeni aktif rolün somut bir göstergesi oldu.

Öte yandan Sahel ülkeleri olan Mali, Burkina Faso ve Nijer'den oluşan Sahel Devletleri İttifakı (AES), Batılı müttefiklerinden uzaklaşırken partnerlerini çeşitlendirmeye çalışıyor. Bu süreçte Cezayir ve Fas, bölgedeki diplomatik boşluğu doldurmak için yarış halindeler. Cezayir, Mali ile yaşadığı diplomatik krizlerin ardından—özellikle 2015 tarihli barış anlaşmasının geçersiz kılınması ve sınır ihlali iddialarıyla derinleşen gerilimler—Nijer ile ilişkilerini yeniden canlandırarak bölgedeki etkisini geri kazanmayı hedefliyor.

Bölgedeki bu hareketlilik sadece askeri değil, aynı zamanda ekonomik ve dini nüfuz arayışlarını da kapsıyor. Fas ve Cezayir, Sahel'deki yeni siyasi düzen içinde kendilerine yer bulmaya çalışırken, bölgenin karmaşık yapısı iki komşu ülkenin stratejik hamlelerini doğrudan etkiliyor. Sahel artık sadece bir geçiş bölgesi değil, Kuzey Afrika'nın iki büyük gücünün bölgedeki hakimiyetini test edeceği yeni bir rekabet arenası haline gelmiş durumda.