Dış ticaret açığı eylülde yüzde 25,8 azalarak 5,2 milyar dolara geriledi

Ne oldu?

Türkiye'nin dış ticaret dengesinde Eylül ayı itibarıyla önemli bir iyileşme kaydedildi. TÜİK ve Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle hazırlanan verilere göre, genel ticaret sistemindeki dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 25,8 oranında azalarak 5 milyar 163 milyon dolar seviyesine geriledi. Geçtiğimiz yılın Eylül ayında 6 milyar 957 milyon dolar olan açık, ihracat ve ithalat arasındaki büyüme farkı sayesinde önemli ölçüde daraldı.

Ticari faaliyetlerin detaylarına bakıldığında, Eylül ayında ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,3 artışla 25 milyar 967 milyon dolara ulaştı. Buna karşın ithalat, yüzde 5,6'lık daha sınırlı bir artışla 31 milyar 130 milyon dolar olarak gerçekleşti. İhracatın ithalatı karşılama oranı, bir önceki yılın Eylül ayındaki yüzde 76,4 seviyesinden yüzde 83,4'e yükselerek ticaret dengesindeki güçlenmeyi destekledi.

Sektörel bazda bakıldığında, Türkiye'nin ihracat lokomotifi imalat sanayi olmaya devam ediyor. Eylül ayında toplam ihracatın yüzde 93,4'ünü imalat sanayi tek başına üstlendi. İthalat tarafında ise ekonominin üretim yapısını yansıtan ara malları, yüzde 69,9'luk pay ile ithalatın en büyük kalemini oluşturdu. Enerji ve altın ürünleri dışarıda tutulduğunda ise dış ticaret açığı 541 milyon dolara kadar düşerken, enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 97,7 gibi yüksek bir seviyeye çıktı.

Ülke bazlı ticaret rotalarında Eylül ayının lideri Almanya oldu. Almanya'ya 2 milyar 46 milyon dolarlık ihracat yapılırken, ABD 1 milyar 913 milyon dolarla ikinci sırada yer aldı. Birleşik Krallık ise 1 milyar 442 milyon dolarlık satışla üçüncü sırada konumlandı. Öte yandan, yılın ilk dokuz aylık toplamına bakıldığında dış ticaret açığı yüzde 5,7 artışla 70 milyar 967 milyon dolara yükselmiş durumda; bu durum Eylül ayındaki aylık iyileşmeye rağmen yıl genelindeki açığın henüz kapanmadığını gösteriyor.

Dış ticaret dengesindeki bu değişimler, makroekonomik istikrar ve döviz ihtiyacının yönetilmesi açısından kritik bir veri sunuyor. İhracatın ithalat artış hızını aşması, cari açık üzerindeki baskıyı hafifletme potansiyeli taşırken, imalat sanayinin ihracattaki baskın rolü ülkenin katma değerli üretim kapasitesinin dış ticaretteki önemini koruduğunu kanıtlıyor.