Türkiye'nin Ar-Ge harcamaları 980,4 milyar liraya yükseldi

Ne oldu?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 yılı Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) Faaliyetleri Araştırması sonuçlarına göre, ülkemizin teknolojik gelişim ve inovasyon kapasitesine yapılan yatırımlar önemli bir ivme kazandı. Toplam Ar-Ge harcamaları, bir önceki yıla kıyasla 328 milyar 607 milyon liralık bir artış göstererek 980 milyar 428 milyon lira seviyesine çıktı. Bu yükselişle birlikte, Ar-Ge harcamalarının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı da 2024'teki yüzde 1,46 seviyesinden yüzde 1,55'e yükseldi.

Teknolojik dönüşümün temel taşı olan Ar-Ge yatırımlarında en büyük payı özel sektör üstlendi. Harcamaların yüzde 65'i şirketler tarafından gerçekleştirilirken, bu harcamaların finansmanında da mali ve mali olmayan şirketler yüzde 52,5'lik oranla lider konumda yer aldı. Yükseköğretim kurumlarının Ar-Ge harcamalarındaki payı yüzde 30,3, genel devlet ve kâr amacı olmayan kuruluşların payı ise yüzde 4,7 olarak kaydedildi.

Ar-Ge çalışmalarının en büyük maliyet kalemini, toplam harcamaların yüzde 58,8'ini kapsayan personel giderleri oluşturdu. İnovasyon sürecindeki insan kaynağına bakıldığında, tam zaman eşdeğeri cinsinden toplam 317 bin 982 Ar-Ge personelinin çalıştığı belirlendi. Bu personelin yüzde 67,9'u şirketlerde, yüzde 29'u yükseköğretim kurumlarında, yüzde 3'ü ise devlet ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlarda istihdam ediliyor.

Kadınların Ar-Ge ekosistemindeki rolü de verilerde dikkat çekiyor. Toplam Ar-Ge personeli içindeki kadın oranı yüzde 34,1'e ulaşarak kadın çalışan sayısının 108 bin 453 kişi olduğunu gösterdi. Kadın personelin sektör bazlı dağılımına bakıldığında, yükseköğretim kurumları yüzde 48,1 ile kadın çalışanların en yoğun bulunduğu alan olarak öne çıktı. Genel devlet ve kâr amacı olmayan kuruluşlarda bu oran yüzde 32,2 seviyesinde gerçekleşti.