Filistin'de Seçim Ertelemesi ve Uzlaşı Çıkmazı: Fatah'ın Şartları Hamas'ı Zorluyor

Ne oldu?

Filistin siyasetinde demokratik süreçler belirsizliğini korurken, Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas'ın aldığı kararlar seçmenlerin iradesini askıya aldı. 28 Kasım'da yapılması planlanan ve Hamas'ın 2006'daki parlamento zaferinden bu yana ilk genel seçim olma özelliği taşıyan yasama seçimleri, Abbas tarafından bir kararname ile Eylül 2027'ye ertelendi. Aynı şekilde, 2005'ten bu yana ilk kez yapılacak olan başkanlık seçimleri de yine aynı tarihe ertelenerek, Filistin halkının sandık yoluyla yönetim değiştirme imkanı uzun bir süre daha ertelenmiş oldu.

Siyasi belirsizliğin sürdüğü bu dönemde, Hamas ile Fatah arasındaki ulusal uzlaşı arayışları da kritik bir eşiğe dayandı. 14 Ekim'de Kahire'de gerçekleştirilen görüşmelerde Fatah heyeti, Hamas'ın ulusal uzlaşıya katılabilmesi için yedi temel siyasi şart sunulduğunu belirtti. Jibril Rajoub ve eski Başbakan Mohammad Shtayyeh liderliğindeki heyet, Hamas'ın Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) siyasi programına ve anlaşmalarına bağlı kalmasını talep etti. Bu kapsamda Hamas'tan, İsrail'i tanımayı da içeren FKÖ programını kabul etmesi, BM kararlarına dayalı iki devletli çözümü desteklemesi ve sadece barışçıl halk direnişiyle sınırlı kalması istendi.

Fatah tarafından öne sürülen diğer şartlar arasında, Batı Şeria ve Gazze'yi yönetecek teknokrat bir hükümetin Abbas tarafından atanması, tek bir meşru silahlı otoritenin varlığı ve İsrail ile yapılacak tüm müzakerelerde tek yetkilinin FKÖ olması yer alıyor. Fatah delegasyonu, Hamas'ın FKÖ ve Filistin Ulusal Konseyi'ndeki temsilini tartışmaya açmadan önce bu taahhütleri imzalaması gerektiğini vurguladı. Bu yaklaşım, uzlaşının ancak Hamas'ın Fatah'ın siyasi programını kabul etmesi durumunda mümkün olabileceği varsayımına dayanıyor.

Hamas tarafı, sunulan belgeyi ilkesel olarak kabul ettiğini ve iç değerlendirme sürecine gireceğini belirtse de, özellikle İsrail'i tanıma ve iki devletli çözüm maddelerine yönelik ciddi çekincelerini dile getirdi. Görüşmeler bir anlaşmaya varılamadan sona ererken, bir sonraki oturumun İsrail'deki genel seçimlerin ardından yapılması kararlaştırıldı. Filistin içindeki bu bölünmüşlük, kurumların zayıflamasına ve Gazze ile Batı Şeria'daki halkın yaşadığı zorlukların derinleşmesine neden olmaya devam ediyor.