Anayasa Mahkemesi'nden eksik ödenen memur maaşları için kritik karar: Mahkemeye erişim hakkı ihlal edildi

Ne oldu?

Anayasa Mahkemesi (AYM), geçmiş yıllarda görev yaptığı belediyelerden eksik maaş ve faiz alacağı olan memurların hak arama özgürlüğüne dair emsal niteliğinde bir karar verdi. Mahkeme, memurların maaş alacaklarını tahsil etmek amacıyla başlattıkları icra takiplerinin, yasal düzenlemeler nedeniyle düşmesi sonucunda açtıkları idari davaların 'süre aşımı' gerekçesiyle reddedilmesini, Anayasa ile güvence altına alınan 'mahkemeye erişim hakkının' ihlali olarak değerlendirdi.

Olayın arka planına bakıldığında, tüzel kişiliği sonlandırılan Çalış Belediyesi'nde 2002-2014 yılları arasında görev yapan memurların, ödenmeyen maaş ve faiz alacakları için 2014 yılında icra takibi başlattığı görülüyor. Belediye tüzel kişiliğinin kaldırılmasıyla birlikte tüm varlık ve borçların Haymana Belediye Başkanlığına devredilmesi süreci, hukuki karmaşayı beraberinde getirdi. Haymana İcra Müdürlüğü, belediyenin itirazı üzerine 694 sayılı KHK gereğince mevcut icra takiplerinin düşmesine karar verdi.

İcra takiplerinin düşmesinin ardından mağdur olan memurlar, alacaklarının tahsili için idare mahkemelerine başvurdu. Ancak mahkemeler, başvurucuların icra takibi başlattıkları tarihleri 'idareye başvuru tarihi' olarak kabul etti. Bu hesaplama yöntemiyle, bazı alacak taleplerinin yasal süresi içinde olmadığı gerekçesiyle davalar süre aşımı nedeniyle reddedildi. Memurların hak ihlali iddiasıyla AYM'ye götürdüğü bu süreçte yüksek mahkeme, hukuki yolların kapanmasının hak ihlali teşkil ettiğine hükmetti.

AYM'nin gerekçeli kararında, memurların mülga (kaldırılmış) belediye aleyhine o dönemde mümkün olan ilamsız icra yoluna başvurmuş olmaları ve belediyenin bu borca itiraz etmemiş olması vurgulandı. Mahkeme, vatandaşların mülkiyet haklarını korumak adına başlattıkları hukuki girişimlerin, idari süreçlerdeki teknik süre kısıtlamaları nedeniyle sonuçsuz bırakılmasının anayasal haklara aykırı olduğunu net bir şekilde ortaya koydu.